کلمه ی دنـیـا درضرب المثلها،اصطلاحات وکنایات لاری

شاید یکی ازدلایل آن ،برای اهمیت دادن  به واژه های موردنظرو یا تاکید بیشتربر روی آنها بوده است.که البته کارشناسان فن ومتخصصین زبان وادبیات ،میبایست به آن بپردازند.

مثلا آب، نان،دنیا،پول، چشم،دل وبسیاری از کلمات دیگرکه  قبلا نیز بر روی آنهاکارکرده ام،درمحاورات روزانه ی پیشینیان ونیاکان ما،کاربرد بیشتری داشته است.

دراینجا به چند نمونه ازکاربرد کلمه ی دنـیـا  دراینگونه محاورات  اشاره میکنم:

** مَ،دنیا کُهنه مُواکِرده

ma dunya kuhna movakerde

)ما دنیاراکهنه کرده ایم)

کنایه از این است که ما تجربه ها آموخته ایم.

وقتی کسی بخواهد شخص باتجربه ای را بی تجربه ونادان بداند وخود راداناتراز او جلوه دهد.

**دنیا دُمـُش دِرازه

dunya dumush deraze

)دنیا دُمش دراز است)

اصطلاحی است برای عجله نداشتن  برای تلافی کردن کارنیک یا ....برای دعوت به صبر وعدم شتاب درکار میگویند.

** دنیا تلافی خونَه اِ

 dunya talafi khunae

) دنیا تلافی خانه است.)

دنیا محلی برای تلافی است.

**دنیا وَشـونِ ایشو اُنـْدِه

dunya vashune eshu onde

) دنیا به کام ایشان است)

اصطلاحی است که درهنگام خوشی وموفقیت دیگران میگویند.

**مَ دنیایی اُمـُناووی

ma dunyaei omnavvi

)من دنیایی نمیخواهم)

اصطلاحی است برای کسی که بخواهد نشان دهدکه نسبت به مال دنیا بی تفاوت وبی اعتنا است.

**  مَ دنیا وَ پـَهناش ،مـَنَظر نِدا

   ma dunya va pahnash ma nazar neda

)من دنیا با همه ی وسعتش،به نظرم نمیاید.)

کنایه از بی اعتنایی به مال دنیاست.  

**دنیا دیدن بِه از نادیدنِ

(دنیارا دیدن بهتر از ندیدن آنست)

کنایه از عدم گوشه گیری ست واینکه ازخوشی ها ولذائذ دنیا باید استفاده کرد ومناظر زیبای آنرا باید دید. وبه رفت وآمدها باید توجه داشت. 

** مَ مـَز دنیا چـِدَاِ

 ma maz dunya chedae

)من دارم از دنیا میروم)

کنایه ازاین است که عمرمن دارد تمام میشود ولی تو به فکر زندگیت باش.

** تو تـَز دنیا اُندَ اِ

   to taz dunya ondae

)تو تازه داری به دنیا میایی! )

کنایه ازاین است که تو درابتدای راهی وجوان هستی. برای کسی که درجوانی احساس پیری دارد،گفته میشود.

**کـِسی دِگـَه وادنیا نِدا

kesi dega vadunya neda

)کسی دیگر به دنیا برنمیگردد)

کنایه ازاین است که تاهستی از لحظات زندگیت به خوبی لذت ببر واستفاده کن.

**دنیا وَفاُش نی

dunya vafash ni

    (دنیا وفا ندارد)

کنایه از بی عهدی و بیوفایی دنیاست.

** وَ دنیا پا نَهادِم آخِرُش رفت.

 va dunya pa nahadem,akhrush raft

)به دنیا پانهادن، آخرش رفتن است.)

اصطلاحی است که بعضی از افراد مسن میگویند عاقبت باید رفت.

**دنیا دو رُزه

dunya du ruze

)دنیا دو روز است)

کنایه از ناپایداری دنیاست.

**دنیا چیش ن ِبها اِ

 dunya chish nebahe

)دنیا ارزشی ندارد)

کنایه از بی ارزش بودن مال دنیاست.